کتاب عکاس مینیمالیست

جریان‌های مینیمالیستی از ۱۹۶۰ وارد مقوله‌های هنری شد. در این سبک اثر با کاهش حداکثری المان‌های مختلف یا تکرار یک مؤلفه، با ظاهری ساده و درعین‌حال جذاب خلق می‌شود. تکنیک‌های مینیمالیست در عکاسی نیز بسیار به کار گرفته می‌شود تا ترکیب‌بندی‌هایی زیبا و ساده در مقابل چشم مخاطب قرار گیرد. کتاب عکاس مینیمال با بررسی عکاسی از دیدگاه مینیمالیستی، چه از نظر مفهومی و چه از نظر تکنیکی، اثبات می‌کند که گرفتن عکس‌های موفق و تأثیرگذار با تجهیزات ساده و ارزان‌قیمت امکان‌پذیر است. در پیشگفتار این کتاب کریم متقی می‌نویسد:

در مراجعه به تاریخ هنر و عکاسی ملاحظه خواهیم کرد که تأثیرگذارترین عکس‌ها مانند «مرگ سرباز جمهوری‌خواه» رابرت کاپا، «کودک گرسنه‌ی سودانی و لاشخوری در کمین» کوین کارتر، «اعدام ویت‌کنگی غیرنظامی در سایگون» ادی ادمز و ... با ابزاری ساده تهیه شده‌اند و از سوی دیگر از تعدد عوامل و نشانه‌های بصری نیز در این عکس‌ها خبری نیست.

از خلال تجارب تاریخی آموخته‌ایم که راز تأثیرگذاری روایت‌های ادبی و بصری در پرهیز از تراکم دلالت‌های معنایی مضاعف و بهره‌گیری از حداقل عناصر تخیلی و بصری نهفته است. رباعیات خیام، حکایت‌های سعدی، ناصرخسرو و عبید زاکانی، داستان و فیلم‌های کوتاه و هایکوهای ژاپنی درنتیجه‌ی نقصان فناوری یا عدم اشراف به ابزار شکل نگرفته‌اند، بلکه زاییده‌ی ذهن خلاق و کمینه‌گرای (مینیمالیستی) هنرمند بوده‌اند.

آثار به‌جامانده بر دیوار غارها و بدنه‌ی ظروف سفالین عهدهای پیشین ما را در سادگی این اشکال و همچنین سادگی ابزار خلق و تولیدشان به فکر وامی‌دارد؛ که بازنمایی تأثیرگذار یک شیء و رویداد چگونه با ایجاد چند خط و نقطه، توسط ابزاری ساده و دم‌دستی انجام گرفته است.

طبیعی است که در ژانرهای متنوع عکاسی – معماری، پرتره، طبیعت، خیابانی، مستند و ...- به ابزاری متفاوت نیازی خواهیم داشت و توفیق در تمام این زمینه‌ها تنها با یک دوربین SLR غیرممکن است. در خود عکس و بازنمایی رویدادها و اشیاء نیز تعدد عوامل بصری، قوه‌ی تخیل عکاس و نهایتاً مخاطب را پراکنده خواهد ساخت.

عکس‌های ساده و سرراست، با حداقل عوامل بصری، راه را برای خوانش آسان و موفق تصویر و نتیجه‌گیری مخاطب باز می‌گذارد. پر واضح است که شناخت از موضوع و تشخیص ابزار موردنیاز و ایجاز در استفاده از نشانه‌ها و استعاره‌ها، مختصر گویی و مختصر نمایی، تخیل عکاس و نهایتاً درک مخاطب را هموار خواهد کرد.